Month: November 2026

మా అమ్మ , నాయిన వ్యవసాయదారులు……!!

మా అమ్మ , నాయిన వ్యవసాయదారులు……!!

మా అమ్మ , నాయిన వ్యవసాయదారులు......!! నాకు గుర్తున్నప్పటి నుంచి అమ్మచాక్టాగా అన్ని పనులు చకచకా చేసేది.పొద్దున్న నాలుగు గంటలకు నిద్రలేచేది.ఇంటి ముందు ఇంటి వెనుక శుబ్రంగా చీపురుతో ఊడ్చి కళ్ళాపి చల్లేది.........నేను చెల్లాయిలు అమ్మతో పాటే నిద్రలేచే వాళ్ళం........నాన్న వ్యవసాయ బావి వద్దకు వెళ్లేవాడు........తెల్లవారిందాక నేను చెల్లాయిలు చదువుకునేవాళ్ళం........అమ్మ వంట చేసేది ,బర్రెల పాలు పితికేదినాకు చెల్లాయిలకు స్నానాలు చేయించి పొరుగూరు బడికి పంపేది..........నాన్న జీతగాళ్లతో పాటు అరకలతో పొలం దున్నుతుంటే,అమ్మ ఇంటి వద్దనుండి సద్ది అన్నం తీసుకెళ్ళేది.......అమ్మ వేరుశనగ చేను, పెసరిచేను,కందిచెను, జోన్నచేను అంతా తిరిగిచూసి పాలు పోసి పక్వానికి వచ్చినవా చూసేది..........బర్రెలకు పచ్చిగడ్డి కోసి మోపు కట్టి నెత్తిపై పెట్టుకుని ఇంటికి తీసుకొచ్చేది........మా నాయిన మంచి ఆర్టిస్టు మధ్యాహ్నం పూట చీరలపై పెన్సిల్ తో డిజైన్ లు వేసేవాడు అమ్మ వాటిని రంగు రంగుల రీల్ దారాలతో కుట్టేది,చెల్లాయిల గౌన్లపై కూడా కుట్టేది.........అమ్మ నాయిన జీతగాండ్లతో పాటు…
Read More
చీపురు దెబ్బకు పరుగు!

చీపురు దెబ్బకు పరుగు!

చీపురు దెబ్బకు పరుగు! చేతిలో చీపురు పట్టి అమ్మ, చండశాసనంలా మారిందే! చిలిపి పనులు చేసిన బాబును చూసి, చిటపటలాడుతూ వెంటపడిందే! బుడిబుడి అడుగుల బుజ్జిగాడు, బుల్లి గుండెతో పరుగందుకున్నాడు! వెనక్కి తిరిగి అమ్మను చూస్తూ, వెర్రి నవ్వుతో వేగం పెంచాడు! బొమ్మలు పగలగొట్టాడో ఏమో, బడి ఎగ్గొట్టి ఆడుకున్నాడో ఏమో! అమ్మ కోపం నిప్పులు చెరుగుతుంటే, బాబు గుండె గుబగుబలాడిందే! చీపురు పట్టిన అమ్మ చేతిలో, కోపం కంటే ప్రేమే ఎక్కువ! పరుగులు తీసే ఆ పసివాడి వెనుక, క్రమశిక్షణ నేర్పే ఆరాటం! ఈనాటి ఈ చిన్న చిన్న అలకలు, రేపటి రోజున మధుర జ్ఞాపకాలు! అమ్మ మందలింపులోనూ అనురాగం, బాల్యపు అల్లరిలోనే ఆనందం! అమ్మ కోపం క్షణకాలమే… పిల్లలపై ప్రేమ జీవితకాలమే! ఉమాదేవి ఎర్రం
Read More
జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి

జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి

జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి జీడిగుంట రామచంద్ర మూర్తి ప్రముఖ సాహితీవేత్త. రేడియో నాటకాలు రాయడం, వాటిల్లో నటించడం; కథలు, నాటికలు, నవలలు, సినిమాలకు సంభాషణలు, అనువాద వ్యాసాల రచన... ఇలా అన్నింట్లో తన కలానికున్న సత్తా చాటారు జీడిగుంట రామచంద్రమూర్తి.ఆయన ప్రముఖ తెలుగు రచయిత. ఆయన ఆలిండియా రేడియో, హైదరాబాదు కేంద్రంలో 28 సంవత్సరాలపాటు తన సేవలనందించారు. కేవలం రచనపై ఉన్న ఆసక్తితోనే ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యాశాఖలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగం వదులుకుని ఆకాశవాణిలో అడుగుపెట్టి పదవీ విరమణ వరకు అందులోనే ఉండిపోయారాయన.ఆయన "కుటుంబ నియంత్రణ" విభాగంలో స్క్రిప్ట్ రచయితగా, తర్వాత "నాటక విభాగం"లో కార్యక్రమ నిర్వహణాధికారిగా పనిచేశారు. అప్పుడే దాదాపు 40 నాటికల్ని, నాటకాల్ని రాసి ప్రసారం చేశారు. అలాగే ప్రయోక్తగా మల్లాది వెంకటకృష్ణమూర్తి (మందాకిని), ముదిగొండ శివప్రసాద్ (అనుభవ మంటపం), వాసిరెడ్డి సీతాదేవి (ఉరితాడు), యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ (నిశ్శబ్దం నీకూ నాకూ మధ్య) లాంటి ప్రముఖ రచయితల నవలలను రేడియో నాటకాలుగా…
Read More
పిల్లల మనస్సు ఎరుగు…..!!

పిల్లల మనస్సు ఎరుగు…..!!

పిల్లల మనస్సు ఎరుగు.....!! అరేయ్ యశ్విన్ లేరా తెల్లవారి ఎనిమిది గంటలు అయ్యింది అంటుంది అమ్మ.......ఊ ఊ అంటూ మూలుగుతూ ముసుగు తంతున్నాడు యశ్విన్........లే లేసి పాచిపండ్లు తోము.నీవు స్నానం చేసి మూడు రోజులయ్యింది.ఒకవైపు స్కూలుకు టైం అయితుంటే దున్నపోతులా నిద్రపోతున్నావు,మనిషివా కుంభకర్ణునివా ?నీ ప్రోగ్రెస్ కార్డు చూస్తే అన్నీ సున్నాలే మొద్దు వెధవ.......అయినా చెవి మీద పేను కూడా పారనట్లు గుర్రు గుర్రు మంటూ నిద్రపోతున్నాడు........అమ్మ దగ్గరకు పోయి లేరా మొద్దు వెధవ అంటూ దుప్పటి లాగేసింది.......అమ్మో అమ్మో చలి చలి అంటూ దగ్గరకు ముడుచుకున్నాడు యశ్విన్..........అమ్మ పొరకకట్ట తీసుకుని వీపుపై ఒక్కటి చరిచింది.......లే లేస్తావా ఇంక రెండు అంటించనా......యశ్విన్ లేచి ఒక్కటే పరుగు నేను స్కూలుకు వెళ్ళను స్నానం చేయను అని అరుచుకుంటూ బజారున పడ్డాడు........ఒరేయ్ యశ్విన్ నిన్ను ఇవ్వాళ కట్టేసి కొడత నా కొడక అంటూ చీపురుకట్ట పట్టుకుని వెనుక పరిగెడుతోంది అమ్మ.........అంతలోనే రంగనాథం మాష్టారు యశ్విన్…
Read More
అవసరం లేని ప్రయోగాలు

అవసరం లేని ప్రయోగాలు

అవసరం లేని ప్రయోగాలు ఒకరోజు రామక్రిష్ణ మనవడు పట్టణం నుంచి ఇంటికి వచ్చాడు. వాడు చిన్నపిల్లలకు వేసే డైపర్లు కొన్ని తీసుకొచ్చాడు. వాటిని చూసిన రామక్రిష్ణ భార్య మంగళ,"అయ్యో! ఇవి పిల్లలు వేసుకునేవి కదా!"అంది.అప్పుడే రామక్రిష్ణకు ఓ గొప్ప ఆలోచన వచ్చింది."మన బుజ్జి గేదె రోజూ పేడ వేస్తూ పెరటంతా పాడుచేస్తోంది. దీనికీ ఓ డైపర్ వేస్తే మన ఇంటి పరిసరాలన్నీ శుభ్రంగా ఉంటాయి కదా!" అన్నాడు.ఆ మాట విన్న మంగళ నోరెళ్లబెట్టింది."ఏమండీ! గేదెకు డైపరా? మీ బుర్రలో గడ్డి మొలిచిందా?" అని అడిగింది."గడ్డి మొలిస్తే మంచిదే! కనీసం మన గేదెకు మేత ఖర్చు తగ్గుతుంది!” అంటూ రామక్రిష్ణ నవ్వాడు.మర్నాడు ఉదయాన్నే మనవడి సహాయంతో... బుజ్జికి ఓ పెద్ద డైపర్ తొడిగించాడు. మొదట గేదె ఏమీ అర్థం కాక నిలబడిపోయింది? తర్వాత వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటూ, తోకను అటూ ఇటూ ఊపుతూ వింతగా నడవసాగింది.దాన్ని చూసిన పక్కింటి పుల్లయ్య పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి…
Read More
ఉత్పలమాల🪷💐

ఉత్పలమాల🪷💐

ఉత్పలమాల🪷💐 మొన్న)నె పెండ్లి జాడకని ముచ్చట దీరగ చూసివచ్చితిన్నిన్న)నె మాకునచ్చెనని నిర్మొహమాటముగాను చెప్పగాకన్నెను పెండ్లి చేసికొని కాలిడ గుమ్మము నందు (నేడు); మాయన్నను పెద్దనాన్నయని యందరు చూడగ (రేపు) పిల్చునే! గడ్డం కృష్ణారెడ్డి
Read More
మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి

మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి

మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి (రచయిత్రి, సమాజ సేవిక, స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలు) మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి (1900 - 1927) స్వాతంత్ర్య సమర యోధురాలు, సమాజ సేవిక, రచయిత్రి. తన 27వ యేటనే మరణించిన అన్నపూర్ణదేవి అప్పటికే భారత స్వాతంత్ర పోరాటంలో ప్రముఖమైన పాత్ర నిర్వహించి మహాత్మా గాంధీ మన్ననలు పొందారు. ఈమె భర్త మాగంటి బాపినీడు దక్షిణాదిన ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమర యోధులలో ఒకరు.అన్నపూర్ణాదేవి 1900 సంవత్సరంలో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో కలగర రామస్వామి, పిచ్చమ్మ దంపతులకు జన్మించింది.[1] చిన్నతనంనుండి తన ప్రతిభను కనపరచింది. ఏలూరుకు చెందిన రాలి శేషగిరిరావు ఆమెకు గురువు, మార్గదర్శి. ఆదిపూడి సోమనాధరావు అనే కవి, సంఘసంస్కర్త కూడా ఆమెపై ప్రభావం చూపాడు. మొదట్లో ఆమె ఇంటివద్దనే చదువుకొన్నది. తరువాత గుంటూరు మిషన్ స్కూలులో చదువుకొంది. తరువాత కలకత్తాలో బ్రహ్మ సమాజం బాలికల పాఠశాలలో చదివింది. ఆర్థికంగా బలహీనులైన ఆమె తల్లిదండ్రులు ఎంతో శ్రమించి ఆమె…
Read More
ముకుంద రామారావు

ముకుంద రామారావు

ముకుంద రామారావు ముకుంద రామారావు (ప్రస్థానం మొదట కథారచయితగా ప్రారంభమైనా కవిగా స్థిరపడ్డాడు. అనువాదకుడిగా రాణించాడు) ముకుంద రామారావు ప్రముఖ కవి, రచయిత, అనువాదకుడు.ముకుంద రామారావు 1944 నవంబర్ 9 వ తేదీ ఎరుకలమ్మ,యెల్లయ్య దంపతులకు పశ్చిమ బెంగాల్ లోని ఖరగ్‌పూర్ లో జన్మించాడు. ఇతని చదువు అంతా ఖరగ్‌పూర్ లోనే నడిచింది. ఎమ్మెస్సీ (మ్యాథ్స్),డి.ఐ.ఐ.టి, పి.జి.డి.సి.ఎస్. చదివాడు. రైల్వేలో ఉద్యోగం చేశాడు. కాస్త ఆలస్యంగా మొదలైన ఇతని రచనా ప్రస్థానం మొదట కథారచయితగా ప్రారంభమైనా కవిగా స్థిరపడ్డాడు. అనువాదకుడిగా రాణించాడు. వీరి మొదటి కవిత “వలసపోయిన మందహాసం”. ఆ కవితకు వచ్చిన ప్రతిస్పందనే ఆయన్ని కవిత్వానికి కట్టిపడేసింది, కవిగా ముందుకు నడిపించింది. రచనలుస్వంత రచనలువలసపోయిన మందహాసంమరో మజిలీకి ముందుఎవరున్నా లేకున్నానాకు తెలియని నేనెవరోనిశ్శబ్దం నీడల్లో అనువాదాలుఅదే ఆకాశం (అనేక దేశాల అనువాద కవిత్వం) - 23 ప్రపంచ దేశాల 54 మంది కవుల 80 కవితలుఅదే గాలి (ప్రపంచ దేశాల…
Read More
కాళీపట్నం రామారావు

కాళీపట్నం రామారావు

కాళీపట్నం రామారావు కాళీపట్నం రామారావు (సరళ భాషా రచయిత, కథకుడు, విమర్శకుడు, ఉపాధ్యాయులు) కారా మాస్టారు గా పసిద్ధి పొందిన కాళీపట్నం రామారావు( 1924 నవంబరు 9 - 2021 జూన్ 4) సరళ భాషా రచయిత, కథకుడు, విమర్శకుడు. వృత్తిరీత్యా ఉపాధ్యాయుడైన ఈయన రచనా శైలి సరళంగా ఉంటుంది. ఈయన సామాన్యజ్ఞానం కల పాఠకులు సైతం రచనలో లీనమయ్యేలా, భావప్రాధాన్య రచనలు చేసాడు. ప్రసిద్ధ నవలా రచయిత అయిన యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ రామారావు రచనల నుండి ప్రేరణ పొంది ఆయనను గురువుగా భావించేవాడు. ఈయన చేసిన రచనలు తక్కువైనా సుప్రసిద్ధాలు. 1966లో ఈయన వ్రాసిన 'యజ్ఞం' కథ తెలుగు పాఠకుల విశేష మన్ననలు పొందింది. దోపిడి స్వరూప స్వభావాలను నగ్నంగా, సరళంగా, సహజంగా, శాస్త్రీయంగా చిత్రీకరించాడు. దీనికి 1995 సంవత్సరంలో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు లభించింది. కారా మాస్టారుగా పిలువబడే "కాళీపట్నం రామారావు" 1924, నవంబరు 9 న…
Read More
ముహమ్మద్ ఇక్బాల్

ముహమ్మద్ ఇక్బాల్

ముహమ్మద్ ఇక్బాల్ ముహమ్మద్ ఇక్బాల్ (ఉర్దూ, పారశీ భాషలలో కవి) సర్ ముహమ్మద్ ఇక్బాల్[a] (1877 నవంబరు 9 – 1938 ఏప్రిల్ 21) ఒక ఇస్లామీయ తత్వవేత్త, కవి. ఉర్దూలో ఆయన రచించిన కవిత్వం 20వ శతాబ్దపు అత్యుత్తమ సాహిత్య సృష్టిలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. బ్రిటిష్ భారతదేశంలోని ముస్లింల కోసం ఆయన ప్రతిపాదించిన సాంస్కృతిక, రాజకీయ ఆదర్శ దృక్పథం పాకిస్తాన్ ఉద్యమంకు ప్రేరణనిచ్చిందని విస్తృతంగా భావిస్తారు. ఆయనను సాధారణంగా అల్లామా (అర్థం: "పండితుడు") అనే గౌరవ బిరుదుతో సంబోధిస్తారు. 20వ శతాబ్దంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన, ప్రభావవంతమైన ముస్లిం ఆలోచనాపరులలోను, ఇస్లామీయ మత తత్వవేత్తలలోను ఆయన ఒకరిగా గుర్తింపుపొందారు. ఇక్బాల్ సియాల్కోట్, పంజాబ్, బ్రిటిష్ భారతదేశంలో జన్మించి పెరిగాడు. సియాల్కోట్‌లోని స్కాచ్ మిషన్ కళాశాలలో, తరువాత లాహోర్లోని గవర్నమెంట్ కాలేజీలో విద్యనభ్యసించాడు. 1899 నుండి 1903 వరకు లాహోర్‌లోని ఒరియంటల్ కాలేజీలో అరబిక్ బోధించాడు. ఈ కాలంలో ఆయన విస్తృతంగా రచనలు…
Read More