జాతీయ పాల దినోత్సవం

జాతీయ పాల దినోత్సవం భారతదేశ శ్వేత విప్లవ పితామహుడు డాక్టర్ వర్గీస్ కురియన్ జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని నవంబర్ 26న దీనిని జరుపుకుంటారు.
ఈ రోజు ‘శ్వేత విప్లవ పితామహుడు’గా ప్రసిద్ధి చెందిన డాక్టర్ వర్గీస్ కురియన్ 100వ జయంతిని సూచిస్తుంది.
మొదటి జాతీయ పాల దినోత్సవాన్ని 26 నవంబర్ 2014న జరుపుకున్నారు.
1970లో, భారతదేశ జాతీయ పాడి పరిశ్రమ అభివృద్ధి బోర్డు (NDDB) ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ అని పిలువబడే గ్రామీణ అభివృద్ధి కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఇది అతిపెద్ద కార్యక్రమాలలో ఒకటి మరియు దేశవ్యాప్తంగా పాల గ్రిడ్‌ను అభివృద్ధి చేయడం దీని లక్ష్యం. ఇది పాల వ్యాపారులు మరియు వ్యాపారుల దుష్ప్రవర్తనలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది మరియు భారతదేశం పాలు మరియు పాల ఉత్పత్తుల యొక్క అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారులలో ఒకటిగా నిలిచింది. అందుకే, దీనిని శ్వేత విప్లవం అని కూడా పిలుస్తారు.

ఆ సమయంలో NDDB చైర్మన్‌గా డాక్టర్ వర్గీస్ కురియన్ ఉన్నారు, ఆయన సహకార రంగానికి నిర్వహణ నైపుణ్యాలను మరియు అవసరమైన ప్రోత్సాహాన్ని అందించారు మరియు భారతదేశ శ్వేత విప్లవం లేదా ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ యొక్క రూపశిల్పిగా పరిగణించబడ్డారు.

దశ I (1970-1980): దీనికి యూరోపియన్ యూనియన్ ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమం ద్వారా బహుమతిగా ఇచ్చిన స్కిమ్డ్ మిల్క్ పౌడర్ మరియు వెన్న నూనె ద్వారా నిధులు సమకూర్చబడ్డాయి. ఈ దశలో, ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ భారతదేశంలోని 18 ప్రధాన పాల షెడ్‌లను భారతదేశంలోని ప్రధాన మెట్రోపాలిటన్ నగరాలైన ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా మరియు చెన్నైలలోని వినియోగదారులతో అనుసంధానించింది మరియు నాలుగు మహానగరాలలో మదర్ డెయిరీలను స్థాపించింది.

రెండవ దశ (1981-1985): ఈ దశలో, పాల షెడ్‌లు 18 నుండి 136కి పెరిగాయి. అలాగే, దాదాపు 290 పట్టణ మార్కెట్లు పాల దుకాణాలను విస్తరించాయి. మరియు 1985 చివరి నాటికి, 4.25 మిలియన్ల పాల ఉత్పత్తిదారులతో 43,000 గ్రామ సహకార సంఘాల స్వయం సమృద్ధి వ్యవస్థ వాస్తవమైంది. దేశీయ పాలపొడి ఉత్పత్తి కూడా 1989 నాటికి 22,000 టన్నుల నుండి 140,000 టన్నులకు పెరిగింది.

దశ III (1985-1996): ఈ దశలో, పాడి పరిశ్రమ సహకార సంస్థలు మార్కెట్లో పాల పరిమాణాన్ని పెంచడానికి మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించాయి మరియు బలోపేతం చేశాయి. ఈ దశ రెండవ దశలో నిర్వహించబడిన 42,000 ప్రస్తుత సంఘాలకు 30,000 కొత్త పాడి పరిశ్రమ సహకార సంఘాలను జోడించడం ద్వారా భారతదేశ పాడి పరిశ్రమ సహకార ఉద్యమాన్ని ఏకీకృతం చేసింది. 1988-89లో మహిళా సభ్యులతో మిల్క్‌షెడ్‌ల సంఖ్య 173కి పెరిగింది మరియు మహిళా పాడి పరిశ్రమ సహకార సంఘాలు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి.

1995లో, మహిళా పాడి పరిశ్రమ సహకార నాయకత్వ కార్యక్రమం (WDCLP) పాడి పరిశ్రమ సహకార ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఒక పైలట్ కార్యక్రమంగా ప్రారంభించబడింది, ఇది సహకార సంఘాలు, సంఘాలు మరియు సమాఖ్యల పాలనలో చురుకైన సభ్యులుగా మరియు నాయకులుగా మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా ప్రారంభించబడింది.

ఈ దశలో జంతు ఆరోగ్యం మరియు జంతు పోషణలో పరిశోధన మరియు అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. థైలీరియోసిస్‌కు వ్యాక్సిన్, ప్రోటీన్ ఫీడ్‌ను దాటవేయడం మరియు యూరియా-మొలాసిస్ మినరల్ బ్లాక్‌లు వంటి ఆవిష్కరణల కారణంగా పాల జంతువుల ఉత్పాదకత కూడా పెరిగింది.

మాధవి కాళ్ల
సేకరణ