Month: November 2022

ప్రగతికి జ్యోతులు – బాలల గీతం

ప్రగతికి జ్యోతులు - బాలల గీతం పల్లవి నేలను నింగిని కలిపేస్తాం ఆనందాలను దించేస్తాం అలసటలన్నీ తీసేస్తాం మేమే బాలలం..ప్రగతికి జ్యోతులం చరణం పాఠశాలయే మా ఇల్లు గురువులు మాకు దేవుళ్లు చదువే మాకు కళ్ళండీ ఇది నిజమండీ నమ్మండీ మేమే బాలలం!ప్రగతికి జ్యోతులం! చరణం అమ్మా నాన్నల నమ్మకము మము దీవించే ఆకశము ఆశల దీపము వెలిగించి ఆశయ సాధన చేసెదెము!! మేమే బాలలం!ప్రగతికి జ్యోతులం! చరణం ఆటపాటల అల్లికతో అలుపు సొలుపు ఉండవుగా కలల కోటలే కట్టెదము కలతలు నలతలు తీర్చెదము!! మేమే బాలలం!ప్రగతికి జ్యోతులం! చరణం నిన్నటి చరితను చదివేసి రేపటి భవితను రాసేసి నేటిమాటను నేర్చుకునే ఆశయ సౌధాలం మేమే బాలలం!ప్రగతికి జ్యోతులం! - సి. యస్ రాంబాబు
Read More

ఎలా పెరిగాం.. ఎలా‌ పెంచుతున్నాం.!

ఎలా పెరిగాం.. ఎలా‌ పెంచుతున్నాం.! "అమ్మా.. చెప్పులు అరిగిపోయి అస్తమానూ తెగిపోతున్నాయే.. కొత్త చెప్పులు కొనుక్కుంటాను డబ్బులియ్యవా.! అంటున్న కొడుకుతో.. "ఒరేయ్ నాయనా.. మీ నాన్న నన్ను పెళ్లి చేసుకునే నాటికి మన ఊరిలో పాత ప్రెసిడెంట్ దగ్గర పశువుల కాపరిగా ఉండేవాడు. పాలేరుగా ఇంటిపని, పొలంపని, పశువుల కాపు అంటూ రాత్రీ పగలూ నిద్ర లేకుండా పనిచేసేవాడు. ఆరోజు ఆయన కాలికి చెప్పులేసుకోలేదు.. నీ అక్కలు పుట్టాక వ్యాపారం మొదలెట్టాడు.. సైకిల్ మీద రోజూ ఊరూరా తిరిగేవాడు.. అప్పుడూ ఆయన కాళ్లకు చెప్పులు లేవు.. కొంతకాలానికి నువ్ పుట్టావ్.. ఆయన వ్యాపారంతో పాటు పొలాన్నీ చూసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.. రాత్రిళ్లు చేనుకు నీళ్లు పెట్టడానికి వెళ్లినప్పుడు కూడా చెప్పులు వేసుకోలేదు.. రాళ్లు, ముళ్లు గుచ్చుకుంటాయని, విష పురుగులు కాటేస్తాయని భయమున్నా చెప్పులేసుకోలేదు. ఎందుకో తెలుసా? చెప్పులతో చేలో పనిచేయలేమని కాదు, సైకిల్ తొక్కలేక కాదు.. వాటిని కొనే డబ్బులను కూడా మిగిల్చి…
Read More

పెంపకం

పెంపకం అప్పట్లో ఉమ్మడి కుటుంబాలు కావడం వల్ల అందరూ ఒకచోట చేరి కబుర్లు చెప్పుకునేవారు పైగా చిన్న గుడిసెలు కావడం వల్లా ప్రతిదీ పరిరక్షించుకునేవారు కానీ ఇప్పుడు హోదాల కోసం పెద్ద పెద్ద భవనాలు అందులో చేరోగది ఎవరిగదిలో వారు ఉండడమే గానీ పెద్దలతో ఎంకలుస్తారు పెద్దలే చోరువతో ఎదైన చెప్తే చాదస్తం, మాకుతెలుసులే అనే అహంకారం నాటి కాలంలో పెద్దల మాటలను గౌరవించే వారు అలాగే ఆచరించే వారుకూడా. నాడు తల్లిదండ్రి చేసే పనులే పిల్లలు చేసేవారు ప్రతి పనిలోనూ ప్రతీది క్షుణ్ణంగా నేర్పేవారు నేటి పెద్దలు ఊహాత్మక జీవితంలో ర్యాంకులని కొలువులని పరిణతి చెందిన కూనలకు ప్రేరణలుగా నింపి విలువలు సాంప్రదాయాలను మరిపిస్తున్నారు తత్ఫలితముగా వృద్ధాశ్రమాలు శరణాలయాలు పెరుగుతున్నాయి పెద్దలను కడవరకూ చూసుకునే బాధ్యత పిల్లలపై ఉండేది కానీ స్వేచ్ఛా స్వాతంత్రాల పేరుతో, లక్ష్యాలను గమ్యాలను చేరుకునే క్రమంలో పెద్దలనే కాకుండా తమ బిడ్డలను కూడా కేరింగ్ వెంటర్లలో…
Read More

పెంపకం

పెంపకం నాడు: తల్లిదండ్రుల పిల్లలను మూడున్నర కు నిద్రలేపి ఇంటి పనులు చేయించేవారు. అంటే గోవులకు గడ్డి వేయడం, పాలు పితకడం, గోషాలని శుభ్రం చేయడం వంటివి చేయించేవారు. ఆ తర్వాత పాలు అమ్మడానికి కూడా పిల్లలని పంపించేవారు. పాలు అమ్మి వచ్చాక ఇంట్లో ఉన్నదేదొ తినేసి పుస్తకాలు తీసుకుని నాలుగైదు కిలోమీటరు దూరం లో ఉన్న పాఠశాలకు వెళ్లి ఉపాధ్యాయులు చెప్పిన పాఠాలను వల్లే వేస్తూ ఉపాధ్యాయులకు గౌరవం ఇస్తూ వారికి సేవలు చేస్తూ చదువు నేర్చుకునేవారు. చదువుకుంటే సంస్కారం అలవడుతుంది. గొప్ప ఉద్యోగాలు సంపాదించవచ్చు అనేది తల్లిదండ్రుల ఆలోచనతో ఎంత కష్టం అయినా పాఠశాలకు వెళ్లి చదువుకుంటూ అన్ని పనుల్లో తల్లిదండ్రుల కి చేదోడు వాదోడుగా నిలుస్తూ తమ తెలివిని పెంచుకుంటూ ఉండేవారు. గురువులు అంటే అమితమైన భక్తి చూపేవారు. మా రోజుల్లో అయితే మేము చదువుకునేటప్పుడు మా నాన్నగారు ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయులుగా పని చేసేవారు. మా నాన్నగారు…
Read More

ముత్యాలు

ముత్యాలు నులివెచ్చని కిరణాల తాకిడికి విచ్చుకున్న పూలు సుగంధ పరిమళాలను వెదజల్లుతూ దేవుని చెంతకు, స్త్రీల కొప్పున చేరడానికి నువ్వా నేనా అన్నట్టుగా ఆరాట పడుతున్నాయి..... సాయంత్రానికి వాడిపోతు కూడా ప్రకృతికి అందానిస్తున్నయి.. నింగిలో చుక్కల్లాగ భువిపై మెరిసే ముత్యాలు నిరంతరం కాంతినింపడానికి వికసిస్తున్నయి - హనుమంత
Read More

తరాల అంతరాలు

తరాల అంతరాలు కాలం మారుతుంది అంటాం... కాలంతోపాటు మారాలని‌ వింటుంటాం.. అయితే ఈ మార్పు ఎలాంటిదై ఉండాలి? ఎంతవరకు మారాలి? అనేది‌ ఎవరి స్థాయిని‌బట్టి‌ వారు, ఎవరి ఇష్టాలని బట్టి వారు నిర్ణయించుకుంటున్నాం‌. మరీ ముఖ్యంగా నేటి తల్లిదండ్రులు ఆనాడు వారికి దొరకని వాటిని నేడు వారి‌ పిల్లలకి అందివ్వాలనే ఆకాంక్షలో హద్దులు మీరి అందిస్తూ... యాతన పడుతూనే చివరకు చింతిస్తూనే ఉన్నారు. ఐనా మార్పు రావట్లేదు. ఒకప్పుడు పెంపకంలో అమ్మమ్మా తాతయ్య, నాన్నమ్మ తాతయ్య, అత్తలు, మామయ్యలు, బావామరదళ్ళు కలిసి పంచే ప్రేమాప్యాయతలుండేవి. ఉమ్మడి కుటుంబాలుగా ఉండడం‌ వలన బంధుత్వాల విలువ తెలిసేది. ఒక్కో తల్లికి పది మంది వరకు సంతానం ఉండడం వలన, అన్నీ చిన్నస్థాయీ, మధ్యతరగతి కుటుంబాలు కనుక ఆనాటి పెంపకాలలో మితిమీరిన ముద్దుచేయడాలు ఉండేవి కావు. రెక్కలొచ్చాక పక్షికి ఎగరడం నేర్పి తన ఆహారం తనే సంపాదించుకోవాలని నేర్పే పక్షుల్లా చిన్నతనం నుండీ ఆటపాటలతోపాటు ఆలనాపాలనాలో…
Read More

పూ సరాగం

పూ సరాగం అరుణారుణ కిరణాలు భూమిని తాకగానే తోకముడిచి పరుగెత్తిన నిశీధిని చూస్తూ మొగ్గతొడిగి విచ్చు కుంటున్న విరులన్నీ పక్కున నవ్వాయి పరిమళాలు పరచుకుంటూ సుగంధాలను జగమంతా ఆఘ్రాణింపచేస్తూ‌..... ఆ సూర్యబింబమే తన కిరణాలను అరువిచ్చి పూలను తనమారుగా ప్రకాశింపచేస్తున్నట్లు విచ్చుకుని తలలూచుచు హాయిపంచుతున్నాయి తల్లీ బిడ్డలవోలె పెద్ద చిన్న కుసుమాలై ఒకరినొకరు చూచుకొనుచు ఆనందం పంచుకొనుచు ప్రేమారగ విరబూసిన అల్పమైన బ్రతుకులోన ఆశలతో అణగారుతు స్వార్ధముతో నిండిపోక సుతిమెత్తని ఆ పూవులు చూడు తెలుపుతున్నవి ఆనందానికి నిజమైన అర్ధాన్ని... బంధానికి వాస్తవిక చిత్రణను.... సందేశాత్మక జీవితమై చిరునవ్వులు రువ్వుతున్నవి... మనిషి పుట్టుక చావులలో తాను సైతమని తోడుంటున్నవి.... - ఉమామహేశ్వరి యాళ్ళ
Read More

ఇకనైనా మేలుకోండి.!

ఇకనైనా మేలుకోండి.! కోయిల‌మ్మ కమ్మని‌ పాటని వింటూ పెరిగాం.. గుప్పెడంత పిచ్చుకలు కట్టే చక్కని గూళ్లను చూసి ఇసుక తిన్నెల్లో మనమూ కట్టి బాల్యంలో ఆటలాడుకున్నాం.. యుక్తవయసు వచ్చాక చిలుకలతో కబుర్లు చెప్పుకున్నాం.. తోడు దొరికాక‌ పావురాలతో ప్రేమ సందేశాలు పంపుకున్నాం.. దేశ సేవలో రహస్యాలు చేరవేసే వేగులుగా డేగలను వినియోగించుకున్నాం.. రామాయణంలో సీతమ్మను రావణుడి నుంచి రక్షించడానికి ప్రాణ త్యాగం చేసిన గరుడ పక్షి నుంచి నేడు మానవ తప్పిదాలతో కనమరిగైపోతున్న పక్షుల వరకూ ఏ ఒక్కటీ మనుషులకు ఎలాంటి‌ హానీ చేయలేదు.. కానీ మనమేం చేస్తున్నాం.. అభివృద్ధి పేరుతో అమాయక ప్రాణుల ఆయువు తీస్తున్నాం.. ఒకప్పుడు పంటచేలకు పురుగు‌ మందులు చల్లాల్సిన అవసరం ఉండేది కాదు.. క్రిమి కీటకాలను పక్షులు ఆహారంగా తీసుకుని పచ్చని పంటను కాపాడేవి.. ఇప్పుడు వాటికి నాలుగు వడ్ల‌ గింజలు కూడా దొరక్కుండా చేసేశాం.. సెల్ టవర్లు ఇష్టానుసారం,అవసరానికి మించి పెట్టేసి.. ఆ రేడియేషన్…
Read More

హితకారులు

హితకారులు సాయం సంధ్యవేళ కావస్తుంటే ఇంటి పెరట్లో కూర్చుని ముసిముసిగా నవ్వుకుంటున్నాడు సెలవులకోసమని బామ్మగారు ఊరు వచ్చిన ఎనిమిదవ తరగతి చదివే ఉమేష్. అరే ఉమా ఏం చేస్తున్నావురా అంటూ వచ్చింది బామ్మ. ఏం లేదు బామ్మా సాయం సంధ్యలో ఆ పక్షుల కువకువలు వింటుంటే మనసుకేదో తెలియని ఆనందం కదా బామ్మా అంటాడు. అవునురా అబ్బీ! మన సంస్కృతీ సంప్రదాయాలలో పశుపక్ష్యాదులు కూడా భాగమే.. ఆ సంగతి తెలిపేందుకు మన ఇతిహాసాలలో కథలు కోకొల్లలుగా ఉన్నాయి. రామాయణంలో సీతమ్మవారిని కాపాడే ప్రయత్నం చేసిన దశరధుని స్నేహితుడైన జటాయువు. ఆ శ్రీహరికి వాహనంగా నిలిచిన గరుడుడు. రామ రామ అంటూ సీతమ్మచే మాటలు నేర్చిన వాల్మీకి కుటీరంలోని చిలుకలు.. ఇలా అనేక ఉదంతాలున్నాయి అంటూ వివరిస్తుంది. మనలో భాగంగా ఉభయ సంధ్యల్లోనూ వాటి కువకువలతో చక్కగా పలకరిస్తాయి కదా బామ్మా అంటాడు ఉమేష్. అవును రా ఉమా... పచ్చని ప్రకృతితో అలరారే…
Read More

పర్యావరణ విలువ

పర్యావరణ విలువ పక్షుల కిలకిల లు మామిడాకుల గగలగలలు కూ అనే కోయిల మధురిమలు కావు కావంటూ చట్టాలను పిలిచే నేస్తాలు అంబా అంటూ అమ్మ కోసం ఎదురుచూసే గోమాతకు ఎద్దులబండికి ఉన్న అందెల మృదుమధుర సవ్వడులు, కొలనులోని హంసల సరిగమలు పంచె వన్నెల రామచిలుక రాగాలు మే అంటూ నేస్తలని పిలిచే మేకల గుంపులు, నింగి మొత్తం నాడేనంటు డేగ రెక్కల శబ్దాలు, గుక్ ఘుక్ అంటూ పొద్దున్నే నిద్ర లేపే పావురాయి కువకువలు... ఇవ్వన్నీ ఒకప్పటి పల్లె చిత్రాలు.. మరిప్పుడు ఆకాశాన్ని తాకే మేడల నడుమ గుళ్లకు చోటెక్కడ, కరెంటు తీగలు, గాలి పటాల దారాల మధ్య నలిగి గిలగిలా కొట్టుకుంటూ, తినడానికి గింజలు కరువై, ప్లాస్టిక్ కవర్లు తింటూ అవి అరగక వాటిలో ఉన్న విషం తమని నిలువెల్లా చంపేస్తుంటే ఇంకా వాటి ఉనికి ఎక్కడ? మిడతల నుండి కాపాడుకోవడానికి పావురాలను అరువు తెచ్చుకుని ప్రారబ్ధం దాపురించింది.…
Read More